سوابق تاریخی فرش ترکمن

سوابق تاریخی فرش ترکمن

ترکمن های ایران در منطقه ترکمن صحرا واقع در مرز شمالی ایران و جمهوری ترکمنستان و همچنین در قسمت شمال شرقی خراسان زندگی می کنند. اغلب ترکمنهای ایران را طوایف یموت، گوکلان، سالیر و همچنین ساریق و تکه تشکیل می دهند.
مردم ترکمن اگر چه اصالت خود را حفظ کرده اند، سنتهای فراوانی را چه در جنگهای قبیله یی، چه در جنگ با همسایگان و چه تحت تأثیر فرهنگ های مسلط همسایگان از دست داده اند، به طوری که پیگیری تاریخ آنان کار آسانی نیست.
این قوم بیش از هر کالایی به فرش های خود علاقمند بوده و آنها را به شکل ها و اندازه های گوناگون می بافته اند تا نیازهای متنوع زندگی کوچ نشینی و نیمه کوچ نشینی را برآورد، نمادهای آن نوع زندگی را یادآوری کند و مایه ی شادی زندگی کوچ نشینی باشد.
بنیاد اقتصادی زندگی اغلب ترکمن ها، مثل همه ی عشایر، دامداری است. با وجود این، اوضاع جغرافیایی و سیاسی گاه امکانات بهتری مثل کشاورزی را فراهم می آورد. زنان عشایر و از جمله ترکمن ها در انواع بافته ها چنان کاردان و مسلط بودند که با ساده ترین ابزارها مجموعه ی متنوع و شگفت انگیزی را ایجاد می کردند که گاه، به ویژه هنگام عروسی، بر روی شتر و اسب به نمایش گذاشته می شد. در عین حال، همین فرش ها، هر اندازه با دقت و زیبا بافته شده بود، زیر دست و پا و در زندگی گذرا و ناپایدار و در عین حال پر غرور و حادثه ی ترکمن ها از بین می رفت. به همین دلیل، تنها نمونه هایی باقی مانده است که یا پیشامد یا دست بیگانه یی که با اعجاب و تحسین به سوی آنها رفته، انواع قابل توجهی را از گزند روزگار نگه داشته است. کهنه ترین این نمونه ها از قرن دوازدهم هجری (هیجدهم میلادی) عقب تر نمی رود، و به همین دلیل، تاریخ قالی ترکمن اساساً روشن نیست.

ادامه مطلب


تحلیل نقش ماری گول

تحلیل نقش ماری گول
پس از ظهور اسلام و گسترش آن در آسیای مرکزی، گویا فرش تحت تاثیر دین اسلام و فرهنگ عرب قرار گرفته است و بر اساس آن مصور ساختن بودنی های زنده نهی شده بود و زنان ترکمن با توجه باین مساله در خلق آثار خود بر سر دو راهی قرار گرفته و بالاخره برای تصویر کردن شتر که در زندگی و بقاء آنان نقش عمده ای داشته با بهره گیری از اندیشه خود، جای پای شتر را روی فرش با عنوان:
1- کوشک داونی، خلق کرده است، بنابراین اسکلت اصلی نقش ماری گول جای پای شتر است.
2- دومین مساله ای که در این نقش به چشم می خورد شکل پرندگان است. زن بعد از تصویر کردن جای پای شتر دشت بیکران محیط را نظاره کرده و پرندگان آن را درحال پرواز دیده و زیبایی پرندگان را در حال پرواز حس کرده و بعد آنرا روی همان نماد تحت عنوان « اوچ قوششق» به معنی سه پرنده کوچک آذین بندی کرده است.
3- شاخ قوچ در پایین و بالا آذین بندی شده است.
4- ترکمن ها گویا قبل از اسلام گویا خوک نگهداری می کردند و یا این حیوان در زندگی آنان نقش داشته است، زیرا در این نقش در سمت راست و چپ نوک خوک با نام «دونگز برون» آذین بندی شده است.

ادامه مطلب



صفحه 4 از 4